Login
Register

Home

Actueel

Radio

Televisie

Uitzending gemist

Midvliet

Vacatures

Historische rubriek
De geschiedenis van 'de Vliet'

Er is vele jaren archeologisch onderzoek gedaan naar 'De Vliet' en de gracht van Corbulo. Deze historische waterwegen hebben elk hun eigen verhaal. Qua route zijn er diverse overeenkomsten, maar hun tijdsbeeld verschilt enorm.
 
De gracht van Corbulo is gegraven in het jaar 47 na Christus. De Vliet is, als verbinding tussen de Oude Rijn en de Schie, waarschijnlijk gegraven aan het einde van de 12e en het begin van de 13e eeuw.  De Trekvliet kwam rond 1345 tot stand.
Beide waterwegen hebben gedeeltelijk dezelfde route gevolgd, maar er zit in aanleg ruim 1200 jaar verschil tussen. De gracht van de Romeinse veldheer Corbulo was dus al lang verzand toen de Vliet werd gegraven.

De Vliet is eigenlijk een deel van het Rijn Schiekanaal.
Het woord “Vliet” is een oud Nederlandse benaming voor watergang, en als zodanig verklaarbaar in onze geschiedenis.
Een goede waterverbinding zonder noodzakelijk oponthoud tussen de grote steden Delft en Leiden is eeuwen lang van cruciaal belang geweest.
De enig bottelnek op deze vaarroute was bij den Leytsendam.
Door het hoogteverschil in het waterpeil tussen de waterschappen Rijnland en Delfland was deze Dam / Overtoom noodzakelijk, maar  heeft voor de betrokken partijen tussen de 15e en 17e eeuw grote gevolgen gehad. 
In de 15e eeuw stond Delft, met zijn vele bierbrouwerijen, bekend als belangrijkste bierproducent van Holland. De stad Delft was in de Middeleeuwen omgeven door “brak water”.
De aanvoer van vers Rijnwater was voor een goede bierproductie van groot belang. 
In 1580 koopt de Stad Delft het recht van Overtoom over den Leytsendam.

Maar ook Leiden als lakenstad had belang bij vers (drink) water.
Na aanvoer van de vuile wol uit de haven van Calais, werden deze in grote spoelputten met  water gewassen. De vele bewerkingen van het wol werden vaak door ‘dienstdeernen, jonckwijven en maechden’  uitgevoerd.
De wegen waren zo goed als onbegaanbaar, men was dus afhankelijk voor het vervoer via het water. 
Zo ontmoeten arm en rijk elkaar op of nabij de Vliet.

Een idyllisch voorbeeld van zo’n ontmoeting zag Jan van Goyen in 1642
Op dit tafereel zien we de vermogende weduwe Johanna van Duvelant met haar speeljachtje te midden van de lokale bevolking, met op het water een Praam met koeien. 
Veehouders hadden vaak aan weerszijde van de Vliet hun land, via een Praam (een platbodem voor de binnenvaart) werd het vee naar de ander kant gebracht.

Het handelsverkeer rond de Leytsendam  bloeide en rond het midden van de 17e eeuw kwam er een trekschuitdienst tot stand. Maar om een jaagpad naast de Vliet aan te leggen moesten de boeren worden onteigend.
Deze maakte echter gebruikt van hun eeuwenoude recht om gebruik te mogen maken van de wedde.
Een ondiepe doorwaarbare plaats langs het water, waar hun vee kon drinken.  
In 1604 hebben de stadssecretaris van Leiden, de landmeter van Rijnland, Jan Pietersz. Dou, samen met de Schout van Stompwijk, de gehele Vliet van Leiden tot de Leytsendam  deze wedde opnieuw  geïnventariseerd. Uiteindelijk zou het jaagpad langs de Trekvliet er toch komen.    
In de eerste ordonnanties (regeling)  van de trekschuitdienst Leiden -Delft konden alleen bij de Leytsendam nieuwe passagiers instappen, de meegebrachte bagage moest op schoot passen.
Een trekschuit vervoerde ongeveer 20-24 passagiers per keer en had een snelheid van 7 km per uur. Het traject Delft – Leiden duurde dus een kleine 3 uur.

Wij danken ons bestaansrecht als “dorp aan de Vliet” voor een groot deel aan deze waterweg.
Als de geschiedenis zich anders had ontwikkeld, hadden de vele vormen van neringhe rondom de oevers van de Vliet niet bestaan.  Vele generaties mensen hebben vanaf het begin van de 17e eeuw    dankzij deze waterweg generatie op generatie hun brood verdient.  
Zij hebben hun voetstappen achtergelaten in ons waterrijke landschap.

De Stichting Herstel Trekvaart Leiden -Delft bied ons in samenwerking met Stichting Ooievaart de mogelijkheid om met een trekschuit getrokken door een paard mee te varen langs de Vliet, en zo te genieten van dit bijzondere stukje historisch erfgoed.

Wilt u meer weten over de geschiedenis van de Vliet, luistert u dan komende zaterdag 23 september rond de klok van 11.00 uur naar de historische rubriek op Midvliet FM.

Interview met Idsard Bosman.



23092017 close detail handeldraaikom bij den Leytsendam La Farque jaar 1756 Jpeg pix 1800



















close detail handeldraaikom bij den Leytsendam La Farque jaar 1756
  

 
23092017detail Jan van Goyen 1642 Oostbosch langs de vliet Jpeg pix 1800



























Detail Jan van Goyen 1642 Oostbosch langs de vliet

  
  
23092017plan voor nieuwe duyckers uit 1646 Jpeg pix 1800































Plan voor nieuwe duyckers uit 1646