Login
Register

Home

Actueel

Radio

Televisie

Uitzending gemist

Midvliet

Vacatures

Historische rubriek
Straatnamen, huisnummers en hun herkomst

We vinden het heel normaal om thuis te komen in de straat waar we wonen met ons eigen vertrouwde huisnummer.
Een teken van herkenning, dit is het huis en de straat waar ik woon.
Maar deze vorm van ‘herkenning’ is al vele eeuwen oud is.
Een pand was vroeger vaak herkenbaar aan een uithangbord, tegelwerk of ornamenten aan de gevel, refererend aan het beroep van de pand eigenaar zoals een smid, wagenmaker, apotheek (Bleijs met de gaper) en een kroeg c.q. herberg (de vier heemskinderen) Van ver af waren deze panden als zodanig herkenbaar.
Als we kijken naar oude kaarten uit de 17e eeuw van de Hoogheemraadschappen Rijnland en Delfland dan zien we benamingen van onze latere straten.

2018 06 23 AA detail kaart Hoogheemraadschap Rijnland kaart A 0108 Jpeg Mei 1650 incl straat namen
Detail kaart Hoogheemraadschap van Rijnland uit 1650

De oudste registratie uit het gemeentearchief over het bezit van woningen aan een straat is een document 1639. Het is een lijst waarin eigenaren van een pand worden genoemd rond Den Dam

2018 06 23 AB Lijst met personen rond den Leytschendan Dam jaar 1639 Jpeg pix 1800
“Lijste van de Personen de welke van de Edele Heeren Burgemeesteren der Steden Delft en Leijden hebben genoten een straat voor hare huijsingen aan de Leijdsendam, ende gehouden sijn de selven ten eeuwigen dage buijtenkosen van de selve Steden te onderhouden volgens acte in dato den 13e mei 1639” Bron: gemeentearchief Leidschendam-Voorburg

Op een Caerte van 08 juli 1669 , in opdracht gemaakt voor de Weledelen Dijkgraven en hoge Heemraden van Rijnland zien we aan het padt streckende naer het scheijt (scheiding) van Veur en Wassenaer de vogelcoij van Jeroen Willems. (later bij de straatnamen) Zijn woninghe was destijds gelegen op de kruising van de Veur Wegh met de noordt ofte achterwegh Wegh in Veur

2018 06 23
Caerte van Veenwegh en Veurwegh beijde gelegen in de Heerlijckheid van Veur.
08 juli 1669 voor de Weledelen Dijkgraven en hoge Heemraden van Rijnland.

In Nederland werden straatnamen pas officieel opgeschreven nadat dit in 1851 in de Gemeentewet als verplichting werd opgenomen. Maar waar woonde je dan voor de invoering van de straatnamen?
In een wijkregister van Stompwijk uit 1879 staan niet meer bestaande straatnamen zoals De Horn en Voorstraat. De Voorstraat B 15 stond een school met onderwijzerswoning

2018 06 23 AD Wijkregisters inv 924 jaar 1879 De Horn Voorstraat en Veenestraat
Wijkregister Stompwijk jaar 1879 Bron: gemeentearchief Leidschendam-Voorburg

In de notulen van de gemeenteraad van 17 juni 1890 zien we de benaming van enkele straatnamen rond de Kom ( de sluiskom van den Leytsendam) de tekst luid: wordt besloten op de hoeken van de vijf straten in den Kom dezer gemeente ( Stompwijk) genaamd Delftsche kade, Sluisplein, Veenestraat, Leidschekade en Achterom ijzeren naambordje aan te erengen, waarvan de kosten van elke bordje 1.32 gulden zal bedragen.

2018 06 23 AE Notulen Vergadering BW Stompwijk 17 juni 1890 Jpeg pix 1800
Notulen gemeenteraad Stompwijk 17 juni 1890
Bron: gemeentearchief Leidschendam-Voorburg

Maar hoe kom je er nu achter met alleen een wijknummer welke straat dat uiteindelijk is geworden?
Hier hebben gelukkig een concordans voor.

2018 06 23 AF BE Corncordans Stompwijk Veur inv 74.10 1031 Jpeg pix 1800
Concordans waarbij de straatnamen achter het wijknummer worden genoemd begin 20e eeuw