Door de aanhoudende hitte en droogte is in Nederland inmiddels sprake van een feitelijk watertekort.
Ook in het werkgebied van het Hoogheemraadschap van Delfland zijn de gevolgen merkbaar. Het waterschap roept inwoners en bedrijven daarom op om zuinig om te gaan met oppervlaktewater en waar mogelijk watergebruik uit sloten en vaarten te beperken.
Dat vertelde Jorg Willems, voorzitter van de regiegroep droogte van het Hoogheemraadschap van Delfland, in het programma Midvliet Actueel.
Gevolgen van de droogte
Volgens Willems heeft de langdurige droogte drie grote gevolgen. Door de hoge temperaturen verdampt veel water uit de bodem, natuur en het oppervlaktewater. Daardoor kunnen dijken uitdrogen. 'Als dijken uitdrogen, kunnen ze verzwakken en scheuren. Dat willen we natuurlijk voorkomen.'
Daarnaast neemt de hoeveelheid beschikbaar zoet water af. West-Nederland is voor een belangrijk deel afhankelijk van de aanvoer van water uit de Rijn. Omdat de rivier historisch laag staat, dringt zout zeewater steeds verder landinwaarts. Daardoor neemt de kans toe dat het oppervlaktewater verzilt.
Ook de waterkwaliteit komt onder druk te staan. Het oppervlaktewater warmt op en doordat er minder water beschikbaar is, kan er minder worden doorgespoeld. Dat vergroot de kans op zuurstoftekort en blauwalg.
Vergelijkbaar met de droge zomers van 1976 en 2018
Volgens Willems lijkt de huidige situatie op de extreem droge zomers van 1976 en 2018. Toch is er een belangrijk verschil. 'De droogte is vergelijkbaar, maar mogelijk zelfs ernstiger doordat de Rijn veel minder water aanvoert. Daardoor krijgen we in West-Nederland ook meer te maken met verzilting.'
Geen tekort aan drinkwater
Een feitelijk watertekort betekent volgens Willems niet dat er een tekort aan drinkwater is. 'Drinkwaterbedrijven gebruiken andere waterbronnen en hebben voldoende voorraad. Er is dus geen drinkwatertekort. Wel vragen ook zij om zuinig met water om te gaan. Het probleem zit vooral bij het oppervlaktewater, waarvoor de waterschappen verantwoordelijk zijn.'
Minder schepen door de sluizen
Om te voorkomen dat nog meer zout water het gebied binnenkomt, heeft Delfland maatregelen genomen voor de scheepvaart. Bij de Parksluizen in Rotterdam mogen minder schepen worden geschut. Bij iedere schutting stroomt namelijk zout water vanuit de Nieuwe Waterweg richting de Schie en de Vliet.
Hoe lang deze maatregel nodig blijft, is nog niet duidelijk. Dat hangt af van het weer. De vooruitzichten zijn volgens Willems voorlopig niet gunstig. Niet alleen in Nederland, maar ook in Duitsland wordt weinig regen verwacht. Daardoor blijft de aanvoer van water via de Rijn voorlopig laag.
Oproep aan inwoners en bedrijven
Het Hoogheemraadschap van Delfland roept inwoners op om voorlopig zo min mogelijk water uit sloten, vaarten en plassen te gebruiken.
Vooral het oppompen van water om gazons, planten of de tuin te besproeien wordt afgeraden. 'Een gazon kan best een tijdje geel worden, dat herstelt vanzelf weer. Laat daarom het dompelpompje zoveel mogelijk uit. Moet je toch water geven? Gebruik dan een gieter en ga zuinig om met het water.'
Ook bedrijven worden gevraagd bewust met water om te gaan. Werk waarbij veel oppervlaktewater nodig is, kan volgens het waterschap vaak beter worden uitgesteld. 'Vraag jezelf af: moet dit nu echt met oppervlaktewater worden schoongemaakt, of kan het ook over een paar weken?'
Volgens Willems helpen juist veel kleine maatregelen. 'Het watersysteem staat op dit moment onder druk. Als inwoners en bedrijven allemaal een beetje water besparen, blijft er voldoende zoet water beschikbaar voor de natuur, de landbouw en andere belangrijke functies.'
Luister het hele gesprek terug in de podcast van Midvliet Actueel: Watertekort: Hoogheemraadschap roept op zuinig met water om te gaan
Landelijk crisisoverleg
De aanhoudende droogte is donderdag aanleiding voor een landelijk crisisoverleg tussen het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Rijkswaterstaat, de waterschappen en drinkwaterbedrijven. Zij bespreken of aanvullende maatregelen nodig zijn om het beschikbare zoete water zo goed mogelijk te verdelen. Aanleiding zijn de lage waterstanden en de beperkte aanvoer van Rijnwater.
Door: Karin van der Spek
Foto: De gemalen aan de Broekweg in Leidschendam regelen het waterpeil tussen de verschillende polders en het boezemwater van Delfland. (Foto: Hoogheemraadschap van Delfland)
