De maatschappelijke waarde van natuur- en recreatiegebied Vlietland kan oplopen tot maar liefst 280 miljoen euro over een periode van 50 jaar.
Dat blijkt uit een nieuwe quickscan van onderzoeksbureau CE Delft, uitgevoerd in opdracht van samenwerkende natuurorganisaties. Volgens de onderzoekers staat een aanzienlijk deel van deze waarde onder druk door geplande bouwontwikkelingen in het gebied.
Brede maatschappelijke baten
De quickscan brengt voor het eerst de zogenoemde ‘ecosysteemdiensten’ van Vlietland in kaart: de voordelen die natuur oplevert voor mens en omgeving. Daarbij gaat het niet alleen om directe inkomsten uit recreatie (geschat op € 4 tot € 8,25 miljoen per jaar) maar ook om minder zichtbare opbrengsten zoals gezondheidswinst, klimaatregulatie en biodiversiteit.
Zo wordt het gebied jaarlijks tot 1,5 miljoen keer bezocht. De fysieke en mentale gezondheidsvoordelen daarvan vertegenwoordigen een waarde van ruim € 1,7 miljoen per jaar, onder meer door bespaarde zorgkosten en extra gezonde levensjaren.
Ook heeft Vlietland een duidelijke impact op de woningmarkt. De nabijheid van het groen zorgt volgens het onderzoek voor een extra woningwaarde van circa € 1,5 miljard in de regio. Gemeenten profiteren daarvan via ongeveer € 1,5 miljoen aan extra OZB-inkomsten per jaar.
Daarnaast speelt het gebied een belangrijke rol in klimaatadaptatie. Tijdens hittegolven is het in Vlietland gemiddeld 1,5 graad koeler dan in de omliggende steden zoals Leiden en Leidschendam-Voorburg. De aanwezige bossen leggen bovendien jaarlijks voor circa € 60.000 aan CO2 vast.
Ecologische waarde
Vlietland is ook van groot belang voor de biodiversiteit. Het gebied biedt leefruimte aan 17 beschermde diersoorten, waaronder de havik, boommarter, eekhoorn, sperwer en meerdere vleermuissoorten. Bovendien fungeert het als ecologische verbindingszone tussen de Vliet, de duinen en het Groene Hart.
Volgens de onderzoekers heeft aantasting van deze verbinding niet alleen gevolgen voor flora en fauna, maar ook voor de leefbaarheid van tienduizenden inwoners in de regio.
Zorgen over bouwplannen
De natuurorganisaties waarschuwen dat deze maatschappelijke waarde onder druk staat door plannen voor de ontwikkeling van een vakantievillapark in Vlietland-Noord. Projectontwikkelaar Dutch Lake Residence, onderdeel van investeringsmaatschappij DGI Ventures, wil in het gebied recreatiewoningen realiseren.
Voor de bouw zouden naar schatting minstens 8.000 bomen moeten worden gekapt, juist in het meest bosrijke deel van Vlietland. Daarmee zouden belangrijke functies zoals CO2-opslag en natuurlijke waterregulatie deels verdwijnen. Ook verwacht 45 procent van de huidige bezoekers uit te wijken naar andere natuurgebieden, wat extra druk kan leggen op kwetsbare natuur elders.
Rapport overhandigd aan provincie
De resultaten van het onderzoek zijn aangeboden aan gedeputeerde Anne Koning van de provincie Zuid-Holland. De quickscan is opgesteld in opdracht van onder meer de Bomenbond Rijnland, Vrienden van Vlietland en het Burgerinitiatief Vlietland.
Volgens de betrokken organisaties laat het rapport zien dat investeren in het behoud van groen juist maatschappelijke winst oplevert. “De discussie gaat te vaak over kosten, terwijl de baten voor de samenleving veel groter zijn,” stellen zij.
Groeiend maatschappelijk verzet
De oproep om Vlietland groen en open te houden krijgt steeds meer steun. Eerder ondertekenden al 17.000 mensen een petitie tegen bebouwing van het gebied. Recent schaarden ook acht politieke partijen uit de regio zich achter een manifest tegen de komst van vakantievilla’s.
Opvallend is dat het onderzoek zelf binnen een week werd gefinancierd via crowdfunding, volgens de initiatiefnemers een signaal dat het onderwerp breed leeft in de regio.
Met de nieuwe cijfers hopen de initiatiefnemers dat overheden bij toekomstige besluiten niet alleen naar de kosten, maar juist ook naar de maatschappelijke waarde van natuur kijken.
Door: Redactie Midvliet
Foto: Overhandiging van het rapport door de Vrienden van Vlietland, Bomenbond Rijnland en Burgerinitiatief Vlietland aan gedeputeerde Anne Koning